آسم یک بیماری طولانیمدت راههای تنفسی است. در آسم، مسیرهایی که هوا را به ریهها میرسانند حساستر میشوند و در بعضی شرایط تنگتر از حالت معمول عمل میکنند. به همین دلیل، فرد ممکن است دچار تنگی نفس، سرفه، خسخس سینه یا احساس فشار در قفسه سینه شود.
آسم در همه افراد یکسان نیست. بعضی افراد فقط گاهی علامت دارند، بعضی هنگام ورزش یا سرما دچار مشکل میشوند و بعضی دیگر ممکن است بیشتر اوقات با علائم درگیر باشند. آسم درمان قطعی ندارد، اما در بسیاری از افراد با برنامه درمانی مناسب، دوری از محرکها و پیگیری منظم با پزشک قابل کنترل است.
در این مقاله میخوانید...
آسم چه علائمی دارد؟
علائم آسم میتوانند از خفیف تا شدید متفاوت باشند. حتی ممکن است فردی برای مدتی هیچ علامتی نداشته باشد و بعد در شرایط خاص دوباره دچار علائم شود.
علائم شایع آسم شامل موارد زیر است:
- تنگی نفس
- خسخس یا صدای سوت هنگام نفس کشیدن
- سرفه، بهویژه شبها، هنگام ورزش یا بعد از سرماخوردگی
- احساس فشار یا سنگینی در قفسه سینه
- در موارد شدیدتر، سختی در صحبت کردن هنگام تنگی نفس
- خستگی یا بیحالی
- اختلال خواب به دلیل سرفه، خسخس یا تنگی نفس
در کودکان، خسخس، سرفههای مکرر، سختی در نفس کشیدن یا بدتر شدن علائم هنگام سرماخوردگی میتواند نیاز به بررسی پزشک داشته باشد.
چرا آسم ایجاد میشود؟
علت دقیق آسم همیشه مشخص نیست. در بیشتر موارد، ترکیبی از زمینه خانوادگی، حساسیتهای بدن و عوامل محیطی میتواند در ایجاد آن نقش داشته باشد.
اگر یکی از اعضای خانواده آسم یا آلرژی داشته باشد، احتمال آسم در فرد بیشتر میشود. همچنین بعضی افراد بعد از تماس با محرکهای خاص، بیشتر دچار علائم تنفسی میشوند.
چه چیزهایی آسم را بدتر میکنند؟
محرکهای آسم در همه افراد یکسان نیستند. شناخت محرکهای فردی، یکی از مهمترین قدمها برای کنترل آسم است.
محرکهای شایع آسم شامل موارد زیر هستند:
- گرده گیاهان
- گرد و غبار
- کپک
- موی حیوانات خانگی یا پوستههای بدن حیوانات
- دود سیگار و قلیان
- آلودگی هوا
- بوهای تند، اسپریها یا مواد شیمیایی
- هوای سرد و خشک
- سرماخوردگی، آنفلوآنزا و عفونتهای تنفسی
- فعالیت بدنی شدید
- استرس و احساسات شدید
- رفلاکس معده
- بعضی داروها، در افراد حساس
بهتر است فرد مبتلا به آسم، با کمک پزشک محرکهای خود را بشناسد و تا حد امکان از آنها دوری کند.
آسم چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص آسم فقط بر اساس یک علامت انجام نمیشود. پزشک معمولاً درباره علائم، زمان شروع آنها، سابقه خانوادگی، حساسیتها و عواملی که علائم را بدتر میکنند سؤال میپرسد.
در صورت نیاز، پزشک ممکن است از تستهای تنفسی استفاده کند تا بررسی کند هوا چقدر راحت وارد ریهها و از آن خارج میشود. گاهی هم بررسی آلرژی یا تصویربرداری برای رد کردن علتهای دیگر لازم میشود.
در کودکان کمسن، انجام بعضی تستهای تنفسی سختتر است؛ بنابراین پزشک ممکن است بر اساس علائم، معاینه و پاسخ به درمان تصمیمگیری کند.
آسم چگونه کنترل میشود؟
هدف از درمان آسم این است که فرد راحتتر نفس بکشد، علائم کمتر شود و احتمال حمله آسم کاهش پیدا کند.
برنامه درمانی آسم برای همه افراد یکسان نیست و باید توسط پزشک تنظیم شود. این برنامه ممکن است شامل داروهای روزانه برای کنترل طولانیمدت، داروهای سریعاثر برای زمان بدتر شدن علائم، شناسایی محرکها و پیگیری منظم باشد.
اگر فرد مبتلا به آسم نیاز پیدا کند زیاد از اسپری نجات یا داروی سریعاثر استفاده کند، ممکن است آسم بهخوبی کنترل نشده باشد و لازم است پزشک برنامه درمانی را بررسی کند.
نقش سبک زندگی در کنترل آسم
در کنار درمان تجویزشده توسط پزشک، بعضی مراقبتهای روزانه میتوانند به کنترل بهتر آسم کمک کنند:
- دوری از دود سیگار و قلیان
- کاهش تماس با گرد و غبار و عوامل حساسیتزا
- ماندن در خانه هنگام آلودگی شدید هوا
- پوشاندن دهان و بینی در هوای سرد
- شستوشوی مرتب دستها برای کاهش احتمال سرماخوردگی و آنفلوآنزا
- پیگیری واکسنهای توصیهشده طبق نظر پزشک
- فعالیت بدنی منظم، متناسب با شرایط فرد
- کنترل رفلاکس معده، آلرژی، اضطراب یا بیماریهای همراه
- مراجعه منظم به پزشک
آسم به این معنا نیست که فرد حتماً باید فعالیت بدنی را کنار بگذارد. در بسیاری از افراد، با درمان مناسب و برنامهریزی درست، فعالیت بدنی میتواند بخشی از زندگی سالم باشد.
ایموبوست چه جایگاهی میتواند داشته باشد؟
ایموبوست یک فرآورده مکمل با رویکرد حمایت از سلامت عمومی و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی است. از آنجا که برخی عفونتهای تنفسی میتوانند علائم آسم را بدتر کنند، توجه به سلامت عمومی بدن، تغذیه مناسب، رعایت بهداشت دستها و پیگیری واکسنهای توصیهشده طبق نظر پزشک میتواند بخشی از مراقبت کلی افراد مبتلا به آسم باشد.
با این حال، ایموبوست درمان آسم نیست، برای کنترل حمله آسم استفاده نمیشود و نباید جایگزین داروهای تجویزشده، اسپریهای استنشاقی یا برنامه درمانی پزشک شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر فرد هنوز تشخیص آسم نگرفته اما دچار سرفه مداوم، خسخس، تنگی نفس یا احساس فشار در قفسه سینه است، بهتر است برای بررسی به پزشک مراجعه کند.
افراد مبتلا به آسم نیز در موارد زیر باید با پزشک مشورت کنند:
- علائم بیشتر یا شدیدتر از قبل شدهاند.
- سرفه یا خسخس ادامهدار شده است.
- علائم خواب، مدرسه، کار یا فعالیت روزانه را مختل میکنند.
- نیاز به داروی سریعاثر بیشتر شده است.
- داروها مثل قبل اثر نمیکنند.
- فرد نمیداند در زمان بدتر شدن علائم چه کاری باید انجام دهد.
پیگیری منظم با پزشک کمک میکند برنامه درمانی متناسب با شرایط فرد تنظیم شود.
جمعبندی
آسم بیماری طولانیمدت راههای تنفسی است که میتواند باعث تنگی نفس، سرفه، خسخس و فشار قفسه سینه شود. علائم آسم در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است با عواملی مانند آلرژی، سرما، آلودگی هوا، عفونتهای تنفسی، ورزش یا استرس بدتر شود.
آسم درمان قطعی ندارد، اما در بسیاری از افراد قابل کنترل است. شناخت محرکها، مصرف درست داروها، داشتن برنامه درمانی مشخص و مراجعه منظم به پزشک میتواند به کاهش علائم و پیشگیری از حملات آسم کمک کند.
ایموبوست میتواند صرفا بهعنوان یک فرآورده مکمل با رویکرد حمایت از سیستم ایمنی مورد توجه باشد، اما درمان آسم نیست و جایگزین درمانهای تجویزشده یا مراقبت پزشکی نمیشود.
منابع:
Mayo Clinic
Healthline
بدون دیدگاه