HPV یا ویروس پاپیلومای انسانی، یکی از عفونتهای ویروسی شایع است که میتواند بدون علامت باقی بماند. در بسیاری از موارد، سیستم ایمنی بدن میتواند HPV را طی زمان کنترل کند، اما برخی انواع آن میتوانند باعث زگیل یا تغییرات سلولی شوند و به پیگیری پزشکی نیاز داشته باشند.
در این مقاله میخوانید...
HPV چیست؟
ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV یک عفونت ویروسی شایع است که از راه تماس مستقیم پوست با پوست منتقل میشود. این ویروس میتواند پوست، ناحیه تناسلی، دهان، گلو و برخی غشاهای مخاطی بدن را درگیر کند.
HPV انواع مختلفی دارد. برخی انواع آن میتوانند باعث زگیلهای پوستی یا زگیل تناسلی شوند. برخی انواع پرخطر نیز، در صورت باقی ماندن طولانیمدت در بدن، ممکن است با تغییرات سلولی و بعضی سرطانها ارتباط داشته باشند.
بسیاری از افراد ممکن است در طول زندگی با HPV تماس پیدا کنند، بدون اینکه متوجه شوند. در بیشتر موارد، سیستم ایمنی بدن عفونت را کنترل میکند و ویروس بدون ایجاد مشکل جدی از بین میرود. با این حال، آگاهی از علائم، راههای انتقال و اهمیت غربالگری میتواند به تشخیص زودتر و پیشگیری از عوارض کمک کند.
آیا HPV همیشه علامت دارد؟
خیر. بیشتر افراد مبتلا به HPV هیچ علامتی ندارند و ممکن است اصلاً از ابتلا به آن آگاه نباشند. در بسیاری از موارد، بدن طی ۱ تا ۲ سال عفونت را کنترل میکند.
با این حال، تا زمانی که ویروس در بدن وجود دارد، امکان انتقال آن به دیگران وجود دارد؛ حتی اگر فرد هیچ زگیل یا علامت قابل مشاهدهای نداشته باشد. به همین دلیل،HPV میتواند بدون آگاهی فرد منتقل شود.
انواعHPV ؛ کمخطر و پرخطر
انواع HPV معمولاً از نظر پیامدهای احتمالی به دو گروه کمخطر و پرخطر تقسیم میشوند.
انواع کمخطر HPV معمولاً با سرطان ارتباط ندارند، اما میتوانند باعث زگیلهای پوستی یا زگیل تناسلی شوند. زگیل تناسلی ممکن است در ناحیه تناسلی، اطراف مقعد یا در برخی موارد در نواحی مخاطی دیده شود.
انواع پرخطر HPV میتوانند باعث تغییرات غیرطبیعی در سلولها شوند. اگر این تغییرات شناسایی و پیگیری نشوند، ممکن است در طول زمان به ضایعات پیشسرطانی یا برخی سرطانها تبدیل شوند.
HPV با سرطان دهانه رحم ارتباط مهمی دارد و همچنین میتواند با سرطانهای مقعد، آلت تناسلی، واژن، فرج و ناحیه دهان و گلو ارتباط داشته باشد.
داشتن زگیل تناسلی به این معنا نیست که فرد حتماً به سرطان مبتلا خواهد شد؛ زیرا انواعی از HPV که معمولاً زگیل ایجاد میکنند، با انواع پرخطر مرتبط با سرطان یکسان نیستند.
زگیل تناسلی چگونه دیده میشود؟
زگیل تناسلی ممکن است به شکل برجستگیهای کوچک، ضایعات صاف، برجستگیهای ساقهدار یا ضایعاتی شبیه گلکلم دیده شود. این زگیلها معمولاً دردناک نیستند، اما ممکن است باعث خارش، حساسیت، ناراحتی یا گاهی خونریزی شوند.
در زنان، زگیلها ممکن است روی فرج، داخل واژن، روی دهانه رحم یا اطراف مقعد دیده شوند. در مردان، ممکن است روی آلت تناسلی، کیسه بیضه یا اطراف مقعد ایجاد شوند.
هرگونه برجستگی، زخم، تغییر رنگ، خارش، ترشح غیرمعمول یا خونریزی غیرطبیعی در ناحیه تناسلی یا مقعدی باید توسط پزشک بررسی شود.
آیا HPV فقط ناحیه تناسلی را درگیر میکند؟
خیر. برخی انواع HPV میتوانند باعث زگیلهای پوستی شوند.
زگیلهای معمولی اغلب به شکل برجستگیهای زبر و برجسته روی دستها و انگشتان دیده میشوند. زگیل کف پا معمولاً سفت و دانهدانه است و روی پاشنه یا پنجه پا ایجاد میشود و ممکن است هنگام راه رفتن ناراحتی ایجاد کند. زگیلهای صاف نیز ضایعاتی کمبرجستگی و نسبتاً صاف هستند و میتوانند در بخشهای مختلف بدن ظاهر شوند.
HPV میتواند ناحیه دهان و گلو را نیز درگیر کند و در بسیاری از موارد بدون علامت باقی بماند. با این حال، علائمی مانند گلودرد مداوم، گرفتگی صدای طولکشیده، مشکل در بلع، ضایعه پایدار در دهان یا گلو، درد گوش بدون علت مشخص، کاهش وزن بدون علت یا تورم طولکشیده غدد گردن، نیاز به بررسی پزشک دارند؛ زیرا این علائم میتوانند علتهای مختلفی داشته باشند.
HPV چگونه منتقل میشود؟
HPV بیشتر از راه تماس مستقیم پوست با پوست منتقل میشود. انتقال معمولاً از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی، دهانی یا تماس نزدیک ناحیه تناسلی رخ میدهد.
برای انتقال HPV حتماً رابطه کامل لازم نیست و تماس پوستی نزدیک نیز میتواند کافی باشد. از آنجا که بسیاری از افراد مبتلا هیچ علامتی ندارند، ممکن است ویروس بدون آگاهی فرد منتقل شود.
حتی اگر زگیل یا علامت قابل مشاهده وجود نداشته باشد، انتقال HPV همچنان ممکن است.
چه عواملی احتمال ابتلا یا ماندگاری HPV را بیشتر میکنند؟
HPV بسیار شایع است، اما برخی شرایط میتوانند احتمال ابتلا یا ماندگاری عفونت را بیشتر کنند. این عوامل شامل تعداد بیشتر شرکای جنسی، تماس جنسی محافظتنشده، داشتن شریک جنسی مبتلا یا دارای سابقه تماسهای متعدد، ضعف سیستم ایمنی و ابتلا به برخی عفونتهای دیگر هستند.
افرادی که سیستم ایمنی ضعیفتری دارند، مانند افراد مبتلا به HIV یا کسانی که داروهای تضعیفکننده سیستم ایمنی مصرف میکنند، ممکن است بیشتر در معرض عفونت پایدار HPV و عوارض مرتبط با آن باشند.
ارتباط HPV با سرطان
بیشتر عفونتهای HPV به سرطان منجر نمیشوند. در بسیاری از افراد، سیستم ایمنی بدن ویروس را کنترل میکند. اما برخی انواع پرخطر HPV، اگر برای مدت طولانی در بدن باقی بمانند، میتوانند باعث تغییرات سلولی شوند.
این تغییرات ممکن است در صورت پیگیری نشدن، به ضایعات پیشسرطانی یا سرطان تبدیل شوند. سرطان دهانه رحم یکی از مهمترین سرطانهای مرتبط با HPV است. مراحل اولیه تغییرات سلولی دهانه رحم معمولاً علامت واضحی ندارند؛ به همین دلیل، غربالگری منظم اهمیت زیادی دارد.
HPV همچنین میتواند با سرطانهای مقعد، آلت تناسلی، واژن، فرج و ناحیه دهان و گلو ارتباط داشته باشد.
HPV چگونه تشخیص داده میشود؟
اگر زگیل یا ضایعه قابل مشاهده وجود داشته باشد، پزشک ممکن است با معاینه آن را بررسی کند. در برخی موارد، برای بررسی دقیقتر، نمونهبرداری از ضایعه انجام میشود.
در زنان، پاپ اسمیر برای بررسی تغییرات سلولی دهانه رحم انجام میشود. تست HPV نیز میتواند وجود انواع پرخطر HPV را در سلولهای دهانه رحم بررسی کند. این تست ممکن است همراه با پاپ اسمیر یا پس از نتیجه غیرطبیعی پاپ انجام شود.
مثبت شدن تست HPV به این معنا نیست که فرد سرطان دارد یا حتماً به سرطان مبتلا خواهد شد. این نتیجه فقط نشان میدهد نوعی از HPV وجود دارد که نیاز به پیگیری دقیقتر دارد. پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد، تکرار تست، کولپوسکوپی، نمونهبرداری یا پیگیری منظم را توصیه کند.
در مردان، تست روتین تأییدشدهای برای تشخیص HPV وجود ندارد. با این حال، در صورت وجود زگیل، برجستگی، زخم یا علائم غیرعادی در ناحیه تناسلی، مقعد، دهان یا گلو، مراجعه به پزشک ضروری است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هرگونه زگیل، برجستگی، زخم، خارش، درد، خونریزی یا ضایعه غیرعادی در ناحیه تناسلی، مقعد، دهان یا گلو، بهتر است با پزشک مشورت شود.
همچنین علائمی مانند خونریزی غیرطبیعی، خونریزی بعد از رابطه جنسی، خونریزی بین دورههای قاعدگی، خونریزی بعد از یائسگی، درد لگن، درد هنگام رابطه جنسی، ترشح غیرمعمول یا درد هنگام ادرار نیاز به بررسی پزشکی دارند.
علائم ناحیه دهان و گلو مانند مشکل مداوم در بلع، گلودرد یا گرفتگی صدای طولکشیده، توده یا زخم پایدار در دهان یا گلو یا تورم طولکشیده غدد گردن نیز نباید نادیده گرفته شوند.
این علائم همیشه به معنی HPV یا سرطان نیستند، اما بررسی پزشک کمک میکند علت اصلی مشخص شود و در صورت نیاز، پیگیری یا درمان مناسب انجام گیرد.
جمعبندی
HPV یک عفونت ویروسی شایع است که بسیاری از افراد ممکن است در طول زندگی با آن تماس پیدا کنند. بیشتر موارد HPV بدون علامت هستند و بدن میتواند عفونت را کنترل کند. با این حال، بعضی انواع HPV میتوانند باعث زگیل شوند و بعضی انواع پرخطر، در صورت باقی ماندن طولانیمدت در بدن، ممکن است باعث تغییرات سلولی شوند.
به همین دلیل، آگاهی از علائم، شناخت راههای انتقال، توجه به ضایعات غیرعادی و انجام غربالگری در زمان مناسب، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض HPV دارد.
منابع:
Mayo Clinic
Healthline
World Health OrganizationHealthline
World Health Organization
بدون دیدگاه