مقالات عمومی

پاندمی کرونا و مقاومت میکروبی

پاندمی کرونا و مقاومت میکروبی

مقاومت میکروبی معضلی که نیاز به توجه ویژه دارد.

مقاومت میکروبی زمانی رخ می دهد که میکروارگانیسم ها تغییر کرده و در برابر داروهای ضد میکروبی که به طور معمول برای درمان آنها استفاده می شود مقاوم می شوند. آنتی میکروبیال ها  در انواع مختلفی هستند که بر انواع مختلفی از میکروارگانیسم ها اثر گذار میباشند از قبیل آنتی باکتریال ها ، آنتی ویروس ها و ضد قارچ ها.

به دلیل گسترش پدیده مقاومت میکروبی ، آنتی بیوتیک های موثر برای درمان بیماری های عفونی در جهان در حال اتمام است. در صورت عدم اقدام موثر ، دهه ها پیشرفت در حوزه سلامت و پزشکی در معرض خطر قرار گرفته ، ارائه اقدامات نوین درمانی با مشکل مواجه شده و به عبارتی دیگر گویی تا کنون پیشرفتی در این زمینه رخ نداده است.

ارتباط مقاومت میکروبی و همه گیری  COVID-19

تقریبا تا حدود ۱۵% از بیماران مبتلا به عفونت شدید COVID-19 به دلیل عفونت های باکتریال همزمان نیاز به آنتی بیوتیک دارند. با این حال ، شواهد موجود نشان می دهد که در حال حاضر تقریبا ۷۵% بیماران مبتلا به COVID-19 آنتی بیوتیک دریافت می کنند و این بدان معناست که برای درصد بالایی از مبتلایان بدون اینکه ضرورتی داشته باشد و به عبارت دیگر بدون تایید ابتلا به عفونت باکتریال همزمان، آنتی بیوتیک تجویز می شود.

به این ترتیب در صورتی که اقدام مناسبی صورت نگیرد، استفاده بیش از حد از آنتی بیوتیک ها در دوران همه گیری COVID-19 گسترش پدیده مقاومت میکروبی را به همراه خواهد داشت . لذا توجه پزشکان به دستورالعمل های درمان و رعایت دقیق آنها نقش بسیار مهمی در جلوگیری از وقوع این گونه عواقب منفی و طولانی مدت به همراه خواهد داشت.

COVID-19  و مقاومت میکروبی هر دو تهدیدهایی جدی برای سلامت عمومی هستند که با پیامدهای منفی و طولانی مدت برای اقتصادی و اجتماعی همراه میباشند.

عدم گنجاندن فعالیتهای اختصاصی سیستماتیک برای مهار مقاومت میکروبی در پاسخ به همه گیری COVID-19 ، مبارزه جهانی با AMR را تضعیف می کند.

پیشگیری و کنترل مقاومت میکروبی و COVID-19 موضوعی است که به رویکردی جامع، مشارکت بخشهای مختلف همچنین همکاری های بین المللی نیاز دارد.

اثر بخشی متقابل به کارگیری اقدامات مناسب در پاسخ به COVID-19 و AMR

برخی از بیماران مبتلا به عفونت COVID-19 به عفونت های باکتریایی ثانویه و یا سپسیس مبتلا می شوند که می تواند تهدید کننده زندگی باشد و نیاز به درمان با آنتی بیوتیک ها دارد. تداوم اثر بخشی آنتی بیوتیک ها در برابر عوامل باکتریال موضوعی بسیار مهم در پاسخ به همه گیری COVID-19 می باشد . پاسخ جهانی به همه گیری کووید -۱۹  به عنوان یک فرصت برای تقویت فعالیت هایی از قبیل آنتی بیوتیک استوارد شیپ ،روش های تشخیصی، برنامه ها و اقدامات پیشگیری و کنترل عفونت (IPC) ، آب سالم و دفع بهداشتی فاضلاب (WASH) و ایمن سازی است. انجام مجموع این اقدامات و سایر مداخلات مورد نیاز، همزمان به کنترل هر دو معضل همه گیری COVID-19 و مقاومت میکروبی کمک نموده و تا آنجا که ممکن است از اثر بخشی آنتی بیوتیک ها را برای مدت طولانی تری محافظت می کنند.

 

اولویت های دنیا و سازمان جهانی بهداشت در زمینه مقاومت میکروبی و COVID-19

در تمام دنیا بحران COVID-19 سیستم های سلامت را تحت فشار قرار داده و خطر عدم به کارگیری اقدامات مناسب و در مقابل استفاده نامناسب از آنتی بیوتیک ها را افزایش داده است. این موضوع می تواند به افزایش مقاومت میکروبی و کمبود ذخایر آنتی بیوتیکی منجر شود. تجویز بیش از حد و از سوی دیگر انباشتن( احتکار ) آنتی بیوتیک ها ، درمان بیمارانی را که بیشتر به آنها نیاز دارند به خطر خواهد انداخت.

ارزیابی تأثیر COVID-19 بر مقاومت میکروبی از جمله بررسی کمبود ها و دسترسی ها موضوع بسیار مهمی است.

دیگر موضوع دارای اولویت ، ارزیابی میزان مصرف آنتی بیوتیک ها در بیماران مبتلا به  COVID-19 و همچنین میزان رعایت دستورالعمل های بالینی و استوارد شیپ، چه در مراکز ارائه مراقبت های اولیه بهداشتی و چه در سطوح بیمارستانی میباشد. این اطلاعات میتوانند به عنوان راهنمایی در جهت تعدیل شرایط در کشورها  نموده و همچنین در تولید محتوا ها و بسته های آموزشی، پیامهایی در راستای جلب مشارکت و اطلاع رسانی خطر متناسب با گروههای خاص کمک کننده باشند.

ارتقاء ظرفیت های آزمایشگاهی در جهت توسعه و گسترش سرویس های میکروب شناسی، از جمله امکانات مورد نیاز جهت جداسازی عوامل بیماری زا و انجام آزمایش های تعیین حساسیت به آنتی میکروبیال ها از دیگر اولویت ها در این برنامه میباشند.

همزمان با حمایت از برنامه های مقاومت میکروبی متناسب ، برنامه سازمان جهانی بهداشت همچنین در راستای به کارگیری علوم رفتاری با هدف ارزیابی سریع ، قابل انعطاف و هزینه – اثر بخش میزان آگاهی ،درک خطر ، نوع رفتار و سطح مسئولیت پذیری عمومی در زمینه مقاومت میکروبی نیز میباشد. بدیهی است این اطلاعات به کشورها کمک خواهد کرد که پاسخ های خود در رابطه با COVID-19 را با لحاظ کردن ملاحظات مرتبط و قابل اجرا در زمینه مقاومت میکروبی تدوین کنند.

مبارزه با مقاومت میکروبی نیاز به تعهد همگانی دارد.  همه افراد باید با  ” اولویت دادن به برنامه های مهار مقاومت میکروبی ، اتخاذ تصمیم های مناسب و نیز اجرای اقدامات موثر ، در جهت پیشگیری از تبدیل شدن عفونت های مقاوم به دارو به عنوان شرایط اضطراری بعدی تهدید کننده سلامت عمومی در دنیا ، گام بردارند.

 

منبع: وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی – سازمان بهداشت جهانی