مقالات عمومی

منافذ باز پوست صورت و پیشگیری از ایجاد آن

منافذ باز پوست صورت و پیشگیری از ایجاد آن

منافذ صورت در واقع ساختارهای سطحی پوستی هستند که به صورت دهانه های کوچک روی پوست متناظر با دهانه های مو و غدد سبابه ساز (pilosebaceous) که چربی از آن به سطح پوست ترشح می شود، مشاهده می شود. در واقع منافذ پوست به محلی گفته می‌شود که فولیکول مو و چربی از آن خارج می‌گردد. این دهانه ها ممکن است تحت تاثیر کیسه های فولیکولی شاخی متشکل از بقایای چربی قرار بگیرند که به صورت کومدون های باز ظاهر می شوند.

هر تار مو از درون ساختاری به نام فولیکول رشد خود را آغاز می‌کند. جالب اینکه، روی سطح پوست برای هر فولیکول مو منفذی وجود دارد تا موها بتوانند از پوست خارج شوند.
پوست ما، جز در قسمت کف دست‎ و پا، با موهای ظریفی پوشیده شده است. به همبن علت سرتاسر پوست ما دارای منافذ است.

منافذ باز پوست عمدتاً روی صورت و به خصوص در پیشانی، اطراف بینی و روی گونه‌ها به صورت روزنه‌های فرو رفته دیده می‌شود.

منافذ باز صورت اصطلاحا به بزرگ شدن فولیکولار مو و غدد سبابه (با یا بدون اثرات شاخی کمدون باز) اشاره دارد که با چشم غیر مسلح قابل مشاهده است و بیشتر در صورت و پوست سر مشاهده می شود. برخی این منافذ را به اصطلاح “پوست پرتقالی” می نامند. این منافذ بزرگ می‌توانند ظاهری کدر و ناخوشایند به پوست دهند به ویژه اگر این منافذ با باکتری‌ها، آلودگی‌ها، چربی و سلول‌های مرده مسدود شوند. از نظر پزشکی نگرانی در مورد منافذ باز وجود ندارد، اما زیبایی ظاهری فرد تحت تاثیر قرار می گیرد.

منافذ باز پوست

 

مهمترین عواملی که باعث باز شدن منافذ پوست می‌شوند، عبارتند از:

  1. افزایش چربی پوست (سبوم): اگر پوست شما چرب باشد، غدد چربی پوست ، چربی زیادی تولید می‌کند. فعالیت غدد سباسه هر فرد به ژنتیک و اندازه منافذ بستگی دارد.
  2. کم شدن خاصیت کشسانی پوست اطراف منافذ: اگر پوست قابلیت ارتجاعی کمتری داشته باشد، این پدیده رخ می‌دهد. در این حالت منافذ پوست بزرگتر به نظر می‌رسند.
  3. بزرگ شدن حجم فولیکول مو: وقتی منافذ پوست بسته شوند، حجم فولیکول بزرگتر می‌شود.

 

یکی دیگر از دلایل مهم باز شدن منافذ پوست استفاده از مواد آرایشی نامناسب و هم چنین باقی ماندن آلودگی سطح پوست است که باعث می شود پوست به خوبی نتواند تنفس کند. وقتی چربی در منافذ پوست ما جمع ‌شود و با آلودگی و لوازم آرایش روی پوست ترکیب ‌شود، منافذ مسدود می‌شون. از دیگر دلایل اصلی باز شدن منافذ پوست، افزایش سن است. با بالا رفتن سن پوست کم‌کم حالت ارتجاعی خود را از دست می‌دهد و تولید کلاژن و الاستین در آن به حداقل می‌رسد. همین موضوع باعث می‌شود که عوامل نگه‌دارنده پوست و کنترل سطح چربی آن کم‌کم از بین بروند و منافذ پوست باز شوند.

علاوه بر این موارد عوامل ژنتیکی نیز می‌توانند باعث ایجاد منافذ پوست شوند.

اگر منافذ پوست در اثر آلودگی‌ها، سلول‌های مرده پوست، آکنه یا جوش صورت یا چربی اضافی پوست، مسدود گردد، برای تنفس نیاز به باز شدن هرچه بیشتر پیدا می‌کند. این شرایط معمولاً در پوست‌های چرب بیشتر شایع است ولی در افرادی که پوست خشک دارند هم، اگر میزان کلاژن در پوستشان کم باشد، منافذ باز پوست را خواهیم دید که با بالارفتن سن تشدید می‌شود.

 

اولین و مهم ترین نکته در پیشگیری و درمان منافذ باز صورت، داشتن روتین مناسب محافظت از پوست (شامل استفاده از شوینده مناسب، ضدآفتاب، تونر و …) می باشد.

یکی اولین روش های درمانی برای بسته شدن منافذ پوست، لایه برداری است. در این فرآیند با پاکسازی پوست و زدودن آلودگی‌ها و سلول‌های مرده، همچنین کاهش چربی در پوست، با کاهش منافذ پوست روبه رو می‌شویم. برای این منظور، می‌توان از اسیدهای آلفا یا بتا هیدروکسی استفاده کرد.

برای درمان منافذ باز پوست می‌توان از لیزر (در مراکز درمانی مجاز و توسط پزشک متخصص پوست و مو) نیز استفاده کرد.

صرفه نظر از انتخاب هر روشی برای درمان و پیشگیری از روند سریع باز شدن مجدد منافذ پوست، مراقبت پوست بخصوص در برابر اشعه نور خورشید، با استفاده از پوشش مناسب و مصرف مداوم ضد آفتاب الزامی ‌می‌باشد. در واقع نمی‌توان تصور کرد، با اعمال یک روش درمانی و بهبود منافذ باز پوست، دیگر نیاز به اقدام و مراقبت خاصی نمی‌باشد. بلکه عدم مراقبت صحیح، ممکن است شرایط پوست را از روزهای قبل از درمان هم بدتر کند.

 

مصرف آب کافی و هیدراته نگاه داشتن پوست، شست و شوی ۲ بار در روز صورت با شوینده مناسب، استفاده از تونر مناسب بعد از شست و شو، استفاده از ضدآفتاب مناسب، استفاده از لوازم آرایشی و بهداشتی با کیفیت و عدم استفاده طولانی مدت از کرم های آرایشی با پوشانندگی بالا، لایه برداری صحیح پوست و انجام پاکسازی (فیشال) در مراکز مجاز درمانی به پیشگیری از ایجاد و کنترل منافذ باز پوست صورت کمک می کند.

پاک کردن آرایش صورت قبل از خواب اهمیت زیادی دارد. اگر شب با آرایش بخوابید منافذ پوست‌تان مسدود می‌شوند؛ چرا که مواد آرایشی، چربی و باکتری‌ها در منافذ پوست روی هم جمع می‌شوند.

تغذیه‌ی مناسب داشته باشید: داشتن یک رژیم غذایی متعادل که شامل مواد مغذی، انواع چربی‌، پروتئین‌ و کربوهیدرات است به سلامت پوست کمک زیادی می‌کند.

ورزش کنید: با ورزش منظم، جریان خون در همه قسمت‌های بدن ما، از جمله پوست بیشتر می‌شود. همچنین، ورزش کردن باعث تعریق می‌شود. تعریق برای سلامت پوست مفید است. پس از ورزش و تعریق حتما پوست خود را بشوئید.

در پایان توصیه می شود از لوازم آرایشی و بهداشتی غیرکمدوژنیک  non-comedogenic استفاده کنید. این عبارت به این معناست که این محصولات منافذ پوست را مسدود نمی‌کنند و باعث ایجاد کومدون نمی شوند. کومدون ها، پاپولهای کوچک به رنگ پوست می باشند که بیشتر در پیشانی و چانه افراد دچار آکنه دیده می شود.